“Với dân số khoảng 87 triệu người nhưng Việt Nam hiện mới có 31 công ty và 450.000 nhà phân phối, với doanh thu 67 triệu USD/năm, Việt Nam còn nhiều cơ hội để các công ty phát triển ngành bán hàng trực tiếp”. Đó là nhận định của ông Looe Chee Seng - Tổng Giám đốc Amway Việt Nam.

Ông Bạch Văn Mừng-Cục Trưởng Cục quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) tại buổi hội thảo

Cơ hội cho mọi người

Mô hình bán hàng trực tiếp (bán hàng đa cấp) đã xuất hiện trên thế giới từ năm 1978 và được hiểu là phương thức bán sản phẩm trực tiếp đến người tiêu dùng, mà không cần điểm bán lẻ cố định. Lợi nhuận kiếm được từ phần trăm hoa hồng khi đưa sản phẩm đến tay khách hàng. Theo ông Shane H. Harrison - Phó chủ tịch Ủy ban bán hàng trực tiếp AmCham, thì bán hàng trực tiếp được chia thành 3 loại: Một cấp, đa cấp và họp mặt theo nhóm.

Tại Việt Nam, mô hình này xuất hiện từ vài năm trước, tuy nhiên sự làm ăn bất chính của một số công ty đã gây thiệt hại nặng nề cho người tham gia, cũng như sản phẩm kém chất lượng ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Chính vì vậy, mô hình bán hàng đa cấp (BHĐC) đã để lại ấn tượng không tốt đối với người Việt Nam trong vài năm trở lại đây. Nếu đánh giá đúng một công ty BHĐC thực sự chuyên nghiệp và trở thành thành viên của họ, cơ hội thành công với mọi người có thể “trong tầm tay”.

Nhân viên BHĐC thường xuyên được học các lớp huấn luyện

Bởi để thành công trong lĩnh vực BHĐC, người tham gia không cần trình độ cao, kinh nghiệm hoặc nguồn tài chính dồi dào. Mọi lứa tuổi đều có thể tham gia. Có thể làm việc bán thời gian hoặc toàn thời gian, đặt ra mục tiêu và quyết tâm hoàn thành công việc...

Chị Lan Anh hiện là nhà phân phối của Amway Việt Nam cho biết: “Trước đây thực sự rất dị ứng với BHĐC, bởi những thông tin không tốt về ngành này tại Việt Nam. Nhưng khi tìm hiểu vài công ty khác tôi biết được mình có thể thành công trong lĩnh vực mới này và đã thành hiện thực...”. Chị Lan Anh cũng cho biết thêm sẽ cân đối quỹ thời gian để tập trung cho ngành BHĐC nhiều hơn.

Với nhiều chuyên gia về lĩnh vực này, Việt Nam là thị trường non trẻ và là cơ hội để các công ty phát triển BHĐC tại đây. Theo ông Looe Chee Seng, nếu so sánh các con số về lĩnh vực này giữa Việt Nam và một số nước trong khu vực có thể thấy sự khác biệt rất lớn. Dân số Malaysia 28 triệu người, số công ty hoạt động trong lĩnh vực BHĐC có đăng ký tham gia hiệp hội là 59, số nhà phân phối là 3 triệu người, tổng doanh thu bán hàng là 1,75 tỉ USD; Tại Thái Lan có số dân là 67 triệu người, số công ty và nhà phân phối tham gia BHĐC lần lượt là 27 và 5,3 triệu người, mức doanh thu là 1,6 tỉ USD; Hoặc đất nước Singapore chỉ với dân số 4,8 triệu người đã có 20 công ty BHĐC, số nhà phân phối là 575.000 người với tổng doanh thu 325 triệu USD.

Một nhận định thú vị khác, thời điểm kinh tế toàn cầu đang suy thoái lại là cơ hội để phát triển ngành BHĐC. Lý do đơn giản là mọi người mong muốn tìm kiếm thêm thu nhập. Như nhận định của anh Phú Ninh, thành viên một công ty BHĐC: “Khủng hoảng kinh tế là cơ hội để mình năng động tìm cơ hội nhiều hơn”.

Lấy hàng tại công ty Amway Việt Nam

Nhà phân phối giới thiệu với khách hàng

Để khách hàng kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi giới thiệu

Để không bị “tiền mất tật mang”

“Phải tìm hiểu kỹ về lịch sử công ty, các dòng sản phẩm có trên thị trường, phương pháp kinh doanh và thực tế có bao nhiêu người đã thành công tại đây. Đó là những điều cần quan tâm với người muốn trở thành thành viên trong lĩnh vực BHĐC”, anh Phú Ninh chia sẻ. Còn với chị Tố Trân, yếu tố quyết định để đánh giá mức độ thành công của một công ty BHĐC là chất lượng sản phẩm. Theo chị Trân, chất lượng sản phẩm nói lên tất cả. Nếu mình sử dụng thấy thực sự tốt thì tự tin giới thiệu với người khác.

Theo ông Đoàn Khoa Mỹ - GĐ đối ngoại Amway Việt Nam thì trước khi quyết định tham gia BHĐC, bạn cần nhận định rõ về “Mô hình bán hàng trực tiếp hợp pháp” và “Mô hình kim tự tháp ảo”. “Mô hình kim tự tháp ảo” là mô hình kinh doanh mà người tham gia được trả thưởng chủ yếu từ việc tuyển dụng người khác hơn là từ doanh thu bán hàng, dịch vụ hoặc tài sản vô hình cho người tham gia. Ông Mỹ cho biết để phân biệt chính xác, bạn cần đặt và trả lời 7 câu hỏi trước khi quyết định:

Chi phí đầu tư ban đầu có cao quá mức hợp lý hay không? Người tham gia có nhận trả thưởng chủ yếu từ việc tuyển dụng thành viên mới? Việc trả thưởng có dựa trên doanh thu bán hàng hay không? Hàng hóa và dịch vụ có hợp pháp và có thể kinh doanh được hay không? Thành viên có bị bắt buộc mua sản phẩm với số lượng lớn hơn khả năng bán và sử dụng? Có thể trả lại hàng tồn? Và có hợp đồng bằng văn bản và thời hạn xác định thời gian hủy hợp đồng hay không?

Ngoài các yếu tố trên, cũng cần xem xét về lịch sử phát triển của công ty, sản phẩm có chất lượng và giá có hợp lý hay không?...

Có thể thấy từ nhận định của các chuyên gia trong lĩnh vực BHĐC thì Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển lĩnh vực này. Tuy nhiên, người muốn tham gia cần tĩnh táo xem xét trước khi quyết định chọn con đường kinh doanh mới mẻ này. Theo ông Bạch Văn Mừng - Cục trưởng Cục Quản lý Cạnh tranh (Bộ Công Thương): “mô hình bán hàng đa cấp cũng bộc lộ nhiều vấn đề như: một số doanh nghiệp chưa tuân thủ đúng luật pháp, cung cấp hàng hóa không đạt chất lượng, thổi phồng quá mức về tính năng, công dụng của sản phẩm được bán, quản lý chưa tốt đội ngũ nhân viên tham gia hệ thống bán hàng”. Chính vì thế, nếu bạn muốn tham gia đội ngũ nhân viên BHĐC, cần thận trọng để không bị “tiền mất tật mang”.